Ogród Oliwny. Na mapach: 31°46′45″N 35°14′23″E. Ogród Oliwny [1] [a], Getsemani [1] [2], Ogrójec [1] ( hebr. גת שמנים = Gat Szemanim, dosłownie „tłocznia oliwek”, tradycyjnie tłumaczone jako „ogród oliwny”) [3] – miejsce w Jerozolimie, w którym Jezus miał przebywać na czuwaniu modlitewnym razem z Apostołami Dzielnica ortodoksyjnych Chasydów Mea Shearim. Jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w Jerozolimie. W małych sklepikach i ulicznych restauracjach są najtańsze falafele w mieście (9 szekli za porcję) – niemal o połowę taniej niż na Starym Mieście. Jest jednak mały „haczyk”. Mieszkańcy Mea Shearim nie przepadają za turystami. W Jerozolimie odnaleziono antyczną inskrypcję spisaną w języku kananejskim. Kamienna tabliczka ma ponad 3000 lat i jest najstarszym tego typu znaleziskiem na terenie miasta. Jednak to nie wiek Biblia jerozolimska ( fr. La Bible de Jérusalem) – francuski katolicki przekład Biblii, a jednocześnie nazwa popularnego wydania Biblii w różnych językach zawierającego przypisy egzegezy katolickiej z wersji francuskiej. Był to pierwszy katolicki przekład Pisma Świętego dokonany z języków oryginalnych. Mniejsza płodność u mężczyzn. W 2022 roku obszerna analiza dostarczona przez ekspertów Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie potwierdziła obawy naukowców - płodność mężczyzn na całym świecie dramatycznie zmniejsza się, a tempo zmian z roku na rok przyspiesza. 15 listopada br. naukowcy ostatecznie potwierdzili, co stoi za To miejsce od lat budzi emocje. Ściana Płaczu jest najważniejszym miejscem judaizmu. Łączy i jednocześnie dzieli Żydów, podkreślając jej wyjątkowe znaczenie - ale co najważniejsze - służy jako miejsce modlitwy. I w takim wyjątkowym momencie, wyjątkowej modlitwy trafiliśmy pod Ścianę Płaczu by na żywo zobaczyć modlitwę Kohanim. Śledząc Facebooka zapewne wiedzieliście Należy więc spodziewać się ofensywy izraelskiej na Gazę. W Jerozolimie może też być gorąco – 12 maja kończy się ramadan, a związane z tym święto może dać okazje do kolejnych demonstracji. Być może demonstrować będą też Arabowie w innych miastach. Załóżmy jednak, że uda się sytuację opanować. Jerozolima należy do najdawniejszych miast na Bliskim Wschodzie. Wymieniona jest w dokumentach już za czasów 12 dynastii egipskiej, tj. na dwa tysiące lat przed Chr. Kananejska jej nazwa z tego czasu Urusalim znaczy tyle, co miasto boga Salema . Wśród listów z Tell el-Amarna znajduje się jeden przesłany przez Abdi-Heba, króla Urusalimu. W liście tym Abdi-Heba Punkty widokowe w Jerozolimie - lista najlepszych punktów widokowych w Jerozolimie, koszt zwiedzania, godziny otwarcia, zdjęcia i opis. Miłośnicy kuchni włoskiej kupują w Rzymie oliwę, ocet balsamiczny i włoski makaron. Ponadto można kupić pyszną czekoladę z miętą, pomarańczą i truskawkami. Słodycze w postaci Koloseum lub maski karnawałowej będą doskonałym prezentem dla krewnych i przyjaciół. Nie można też wrócić z Rzymu bez słynnego włoskiego wina. yFnSq0c. Jerozolima – miasto łączące w sobie nowoczesność z tradycją stało się coraz częstszym kierunkiem podróży turystów i pielgrzymów z całego świata. Wybór ten ma proste uzasadnienie, gdyż miejsce to jest niesamowicie bogate pod względem kulturowym i religijnym – łączy w sobie tradycje ważne dla chrześcijan, Żydów i muzułmanów, a także stanowi gratkę dla miłośników historii i antropologii. Historia Jerozolimy w skrócieSpis treściHistoria Jerozolimy w skrócieJerozolima – religiaWycieczka do JerozolimyIzrael: Jerozolima a bezpieczeństwoTemperatura w JerozolimieKiedy jechać do Jerozolimy?SzabatRamadanStolica Izraela – atrakcje. Zwiedzanie JerozolimyGóra Oliwna – JerozolimaStary dom Polski – JerozolimaAl-Aksa – Meczet w JerozolimieŚciana Płaczu – JerozolimaGóra SyjonKopuła na skaleStare miasto JerozolimyMury starego miasta w JerozolimieJerozolima – atrakcje i ich cenyNoclegi – Jerozolima Nazwa stolicy Izraela wywodzi się prawdopodobnie od słowa „szalom”, które oznacza miasto pokoju. Historia Jerozolimy dowodzi, że niestety nie można tego połączyć z historyczną prawdą. Założenie miasta Jerozolimy datuje się na około 3000 lat Według starego testamentu zostało zdobyte przez króla Dawida, który uczynił je stolicą państwa, a jego syn Salomon wybudował na tej ziemi pierwszą świątynię, przyczyniając się do uczynienia z tego miasta głównego miejsca religijnego kultu, centrum politycznego i gospodarczego całego kraju. Czas rządów potomka Dawida szybko minął a Jerozolimę podbił w 597r władca Babilonii. Okres ten nazwano niewolą babilońskiego Narodu Wybranego. Autonomię pomógł przywrócić król Persji, zezwalając Żydom na powrót do miasta i jego odbudowę. Na przestrzeni lat Jerozolima zmieniała swoich zwierzchników i tak w 63r. znalazła się pod władzami Rzymian, a czasy te przyniosły pierwszą wojnę żydowsko-rzymską wygraną po ich stronie. Wojna ta przyczyniła się do powstania wielu zniszczeń, szczególnie wielu jerozolimskich świątyń. Przez kolejne 600 lat trwały nad tym terenem rządy Bizancjum do 638r., w którym przez zdobycie miasta władzę przejęli Arabowie, a ich władca podpisał traktat z chrześcijańskim patriarchą, zapewniający ochronę chrześcijańskich pamiątek, miejsc oraz wyznawców. W czasie muzułmańskich rządów miasto często zmieniało swoich władców i podlegało okupacjom. Chrześcijanie czuli zagrożenie wynikające z muzułmańskiej strony. Walka z Islamem rozpoczęła się na słowa papieża Urbana II. Przez okres dwóch stuleci Europejczycy ruszyli w siedem krucjat, w celu odbicia Jerozolimy, co przyniosło oczekiwany skutek podczas pierwszej z wypraw krzyżowych. W 1244r. trwający konflikt zakończył się, a wojnę wygrali muzułmanie. XII i XIV wiek przyniósł powstanie Imperium Osmańskiego, które podbiło Egipt, Palestynę i Syrię w 1517r., a niemal dwadzieścia lat później Jerozolima znalazła się pod osmańskimi rządami. Czasy te zaowocowały rozkwitem miasta. W 1917r. w związku z wygraniem wojny angielsko tureckiej po stronie Brytyjczyków, również Jerozolima stała się podporządkowana temu krajowi. Po zakończeniu II wojny światowej ONZ przyczynił się do podziału Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie, a zaraz po przyjęciu tej decyzji w 1948r. rozpoczęła się kolejna wojna izraelsko-arabska, po której Jerozolima ponownie stała się miasteczkiem oddzielonym od świata. Historia zmienia się w 1967r., gdy miasto zostaje wyzwolone przez Izrael i jednoczy Żydów, muzułmanów i chrześcijan, którzy mogą swobodnie przemieszczać się po całym jego terenie. Od tego roku też wszystkie święte miejsca objęte są ustawą gwarantującą pełny dostęp do korzystania z ich kultu. Pojednanie było kluczowe dla rozwoju miasta, w którym zaczęto odbudowywać zniszczoną infrastrukturę. Oddało także wolność wiary wszystkim jego mieszkańcom, której brakowało za panowania poprzednich imperiów. Obecnie Jerozolima dzieli się, ale wyłącznie na dzielnice. Wyróżnia się część muzułmańską, chrześcijańską, żydowską oraz ormiańską. Jerozolima – religia Jerozolima nazywana jest miastem trzech religii – judaizmu, islamu i chrześcijaństwa. W mieście tym swój początek rozpoczyna wiara chrześcijańska, bowiem tutaj właśnie wydano Jezusa na śmierć, a trzy dni później nastąpiło zmartwychwstanie. Wszelkie przesłanki dotyczące tej religii wywodzą się właśnie z tego miejsca i stąd wyruszali w świat kolejni głosiciele Ewangelii. Często zamiennie używa się słów „Arab” i „muzułmanin”, jednak prawdą jest, że miasto to w mniejszości zamieszkują Arabowie, będący wyznawcami Chrystusa. Żydzi w tym świętym mieście także posiadają boskie miejsce kultu swojej religii i jest to pozostałość po świątyni wybudowanej za czasów Salomona, na wzgórzu w Jerozolimie, nazywanym przez Żydów mieszkaniem boga. Przez lata historycznych podbojów budowla ta została niejednokrotnie zniszczona, a następnie odbudowywana jednak ostatecznie po rzymskim zwycięstwie pozostały po niej jedynie zgliszcza. Dla muzułmanów Jerozolima jest ważna, bo właśnie tu przybył Mahomet, który następnie został w tym miejscu wniebowzięty. Muzułmańskimi miejscami kultu są liczne meczety, a miasto Jerozolima jest jednym z trzech najważniejszych miejsc kultu tej wiary. Wszystkie religie opierają się na wierze monoteistycznej, czyli wierzeniu w jednego boga. Wycieczka do Jerozolimy Wybierając się w podróż do Izraela, najlepiej skorzystać z transportu lotniczego, gdyż zdecydowanie będzie to najwygodniejsza forma przemieszczenia się. Możliwe jest również podróżowanie drogą lądową lub morską. Polscy obywatele nie potrzebują wizy, by bezproblemowo przekroczyć granice państwa w celach turystycznych – wystarczy pozwolenie, otrzymywane na lotnisku lub przejściu granicznym. Niezbędnym dokumentem jest paszport, a podczas wjazdu oraz powrotu zostanie przeprowadzona rozmowa przez odpowiednie służby, ustalająca charakter pobytu. Przyda się trochę pieniędzy w walucie szekli izraelskich (NIS), których kurs zbliżony jest do polskiej złotówki. Z lotniska w Tel-awiwie do Jerozolimy można wybrać się, korzystając z miejskich przewoźników, a koszt takiego przejazdu wyniesie około 20 NIS. Istnieje także wiele połączeń kolejowych, jednak warto wiedzieć, że w czasie szabatu transport publiczny zostaje znacznie ograniczony. Standardy noclegów w Jerozolimie odpowiadają standardom europejskim, ale latem często podnoszone są koszty wynajmu kwater. Należy mieć ze sobą także odpowiedni strój, gdyż w tym świętym miejscu należy przestrzegać odpowiednich zasad ubioru, co szczególnie dotyczy kobiet. Nie powinny mieć odsłoniętych kolan i ramion, a w niektórych ortodoksyjnych dzielnicach należy zasłonić także całe nogi i włosy. Przy wejściach do wielu miejsc kultu, jak np. ściana płaczu jest możliwość wypożyczenia kobiecej chusty lub czapki – jarmułki dla mężczyzn. W związku ze zmianą miejsca i panującymi warunkami warto przestrzegać zasad odpowiedniej higieny i pić wodę butelkowaną. Izrael: Jerozolima a bezpieczeństwo Czy wycieczka do Jerozolimy jest bezpieczna? Nie ma przesłanek, mówiących o tym, że przybywających tutaj turystów czeka niebezpieczeństwo związane z pobytem. Izrael to dość bezpieczny i dobrze rozwinięty kraj. Wojsko pilnuje granic państwa oraz okolic miejsc religijnego kultu, a podczas przekroczenia granic obowiązują dokładne kontrole. Przestępczość, w porównaniu do innych europejskich miast jest na bardzo niskim poziomie, ale – tak jak wszędzie należy uważać na kieszonkowców. Przecierając turystyczne szlaki, w celu zwiedzania Jerozolimy nic nie powinno zakłócić naszego bezpieczeństwa i spokoju. Temperatura w Jerozolimie W Jerozolimie panuje różnorodny klimat, miasto położone jest około 600m co sprawia, że pogoda nieraz może zaskoczyć niejednego zwiedzającego. Obecny jest tu śródziemnomorski klimat. W Jerozolimie temperatura latem sięga nawet 35 stopni Celsjusza – jest tu ciepło przez bardzo długi czas, a deszcz praktycznie nie występuje. Sytuacja zmienia się zimą, która przebiega łagodnie, ale ze znacznie częstszymi opadami. Najlepszą porą roku na zaplanowanie wycieczki do Jerozolimy jest późna wiosna lub wczesna jesień – podczas tych miesięcy temperatury są mniej uciążliwe i podobne do występujących w czasie polskiego lata. Uliczki Jerozolimy Kiedy jechać do Jerozolimy? Jerozolima jest przyjazna wycieczkom o każdej porze roku. Najlepszym terminem na zwiedzanie świętego miasta jest zdecydowanie kwiecień, maj, wrzesień i październik, gdyż w tych miesiącach pogoda jest ciepła i słoneczna, ale nie ma upałów. Planując wyjazd, warto wybrać inną datą niż przypadająca na okres świąt Wielkiej nocy oraz Bożego narodzenia, podczas których ruch jest bardziej wzmożony niż zazwyczaj. W środku lata także można spodziewać się większej liczby turystów z całego świata, ze względu na okres wakacyjny. Przed planowanym urlopem warto zapoznać się także z terminami świąt obchodzonych przez zamieszkujących to miasto wyznawców, ponieważ świętowanie niektórych z nich wiąże się z pewnymi utrudnieniami. Szabat Odwiedzając Jerozolimę w czasie trwania szabatu można napotkać wiele niedogodności. Czym jest szabat? Według wyznawców Judaizmu jest to święty dzień wypoczynku, przypadający na siódmy dzień tygodnia, stanowiący upamiętnienie powstania świata. Obchodzony jest przez wszystkich Żydów i stanowi nieodłączny element ich codzienności, bowiem rozpoczyna się z zachodem słońca każdego piątku i kończy się około godzinę po zachodzie słońca kolejnego dnia. Wśród Żydów często już w piątkowe popołudnie można usłyszeć pozdrowienie „szalom szabat”! Czas ten przeznaczony jest głównie na modlitwę oraz wspólne, rodzinne spożywanie dziękczynnych posiłków. W czasie szabatu obowiązują zakazy wykonywania prac codziennych, tyczące się między innymi prac domowych, rolnych i manualnych. Przez całą dobę ograniczeniu lub całkowitym zamknięciu podlegają punkty gastronomiczne i sklepy, a z ruchu ulicznego zostaje wyłączona komunikacja miejska. W okolicy miejscowości turystycznych często można jednak spotkać kursujących przewoźników. Należy jednak pamiętać, że ograniczony będzie także dojazd do lotniska. Ramadan Ramadan w kalendarzu muzułmańskim jest dziewiątym miesiącem roku, który rozpoczyna nów księżyca. Według wiary muzułmańskiej tego miesiąca ludowi poprzez Mahometa zesłano Koran – świętą księgę, a wyznawcom nakazano przestrzeganie postu. Jest to okres pokuty i rozgrzeszenia, który ma zapewnić duchowe umocnienie w wierze i moralnej sile. Zgodnie ze spełnianiem wytycznych postu należy powstrzymać się od jedzenia, picia oraz współżycia seksualnego. Nie dotyczy to osób chorych i kobiet ciężarnych. Jest to czas odnowy i modlitwy. Zwiedzanie Jerozolimy przypadające w czasie tego miesiąca może być znacznie utrudnione – na ulicach podczas wspólnych modlitw gromadzą się tłumy wiernych. Dodatkowo mogą być zamknięte islamskie meczety: Kopuła na Skale i Al-Aksa, liczne sklepy oraz muzea. Stolica Izraela – atrakcje. Zwiedzanie Jerozolimy Jerozolima jest miastem przepełnionym historią i tradycją, posiadającym wiele unikalnych zabytków i ciekawych miejsc idealnych na piesze wędrówki. Do głównych atrakcji związanych z charakterem tego miejsca, należą świątynie oraz świeckie budowle. Przy okazji wizyty w Jerozolimie celem wycieczki niewątpliwie powinno być zwiedzanie starego miasta, łączącego elementy starego i nowego budownictwa. Infrastruktura stale się rozbudowuje, a granice miasta poszerzają. Czas zgłębić tajniki Jerozolimy i poczuć klimat tego miejsca. Góra Oliwna – Jerozolima Jerozolima położona jest między Jerozolimskimi Wzgórzami, z których najbardziej popularnym wzniesieniem jest Góra Oliwna. To miejsce ważne dla Chrześcijan, gdyż jak podają historyczne źródła i Nowy Testament, to z tego wzgórza Jezus dostąpił wniebowstąpienia, a miejsce to nazwano Kopułą Wniebowstąpienia. Znajduje się tu Kościół Pater Noster, w którym można przeczytać modlitwę Ojcze Nasz aż w 180 językach! Nieco niżej, na zboczach wzniesienia znajduje się największy i najstarszy cmentarz żydowski. Zwiedzając szczyty wzgórza w Jerozolimie warto znaleźć czas, by zobaczyć Kościół Dominus Flevit, a także Bazylikę Agonii z liczną ilością mozaik. Według niektórych znajduje się tam także miejsce pochówku Najświętszej Marii Panny oraz część Ogrodu Oliwnego, w którym tuż przed śmiercią modlił się Jezus. Badania prowadzone przez naukowców potwierdzają, że wiek rosnących tam drzew sięga ówczesnych czasów. Stary dom Polski – Jerozolima Stary dom Polski znajdujący się w mieście trzech religii to założony w 1908r. ośrodek przyjmujący pielgrzymów. Z upływającymi latami nie był on w stanie przyjmować już więcej odwiedzających. W 1938r. został przejęty przez siostry elżbietanki, którym przypisuje się ukończenie Nowego Domu Polskiego wraz z pomocą polskich żołnierzy. W czasie II Wojny Światowej pełnij rolę ochronną dla polskich dzieci, natomiast obecnie jest miejscem zatrzymania się Polaków w czasie wycieczki do ziemi świętej. Siostry od tamtego okresu służą ambulatoryjną pomocą wszystkim potrzebującym i arabskiej ludności. Al-Aksa – Meczet w Jerozolimie Dla muzułmanów jedną z najważniejszych świątyń, ustępujących ważnością Mekce i Medynie jest położony w Jerozolimie Meczet Al-Aksa. Wybudowanie budowli datuje się na około 660-691r., a miejsce, na którym się piętrzy nazwano Świątynnym Wzgórzem. Meczet Al-Aksa, podobnie jak Kopuła na Skale powstały, aby upamiętnić nocną wyprawę Mahometa do Jerozolimy. Meczet wyglądem przypomina rzymską bazylikę i jest gotowy na przyjęcie niemal 30000 wyznawców. Budowla nie raz była odbudowywana i poddawana renowacji, co przysłużyło się powstaniu nowych elementów. Dodano fasadę, kopułę, minbar i minaret oraz fragment wewnętrznej struktury. Ściana Płaczu – Jerozolima W bliskiej odległości od Meczetu Al-Aksa znajduje się słynna Ściana Płaczu, nazywana inaczej Ścianą Zachodnią. Miejsce to z pewnością budzi wielkie emocje i jest jednym z ważniejszych w religii judaizmu, bowiem codziennie modlą się tu tysiące Żydów. Prawdopodobnie to jedyna pozostałość po Drugiej Świątyni Jerozolimskiej, jaka istnieje. Nie sposób zwiedzać Jerozolimę i nie znaleźć się chociaż raz pod Ścianą Płaczu, by poczuć niesamowitą energię emanującą z tego miejsca. Stanowi to wielkie przeżycie duchowe dla większości odwiedzających. Nazwa miejsca nawiązuje do fragmentu muru o długości około 60 metrów, który przylega do placu znajdującym się na Wzgórzu Moria. Poza głównym miejscem kultu judaizmu, w dzielnicy muzułmańskiej znajduje się kolejna pozostałość muru, o długości 8 metrów, zwana Małą Ścianą Zachodnią. Nie jest ona dostępna dla Żydów i niejednokrotnie stanowiła powód sporu, gdyż położona jest bliżej miejsc, które Żydzi uznają za święte. Do podziwiania Ściany Płaczu prowadzą trzy różne wejścia, a przy każdym obowiązuje przejście przez bramkę kontrolną. Wymagany jest też odpowiedni ubiór – kobiety muszą mieć zasłonięte kolana i ramiona, natomiast mężczyźni zbliżający się do ściany muszą mieć nakrycie głowy. Jarmułki dostępne są przy wejściach. Są wydzielone strefy modlitw, gdyż kobiety nie mogą modlić się razem z mężczyznami. Tym sposobem 48 metrów muru przeznaczone jest dla płci męskiej, a 12 metrów przypada kobietom. Miejsce to jest szczególnie oblegane podczas trwania szabatu. Ściana płaczu Góra Syjon Początkowo, zgodnie z źródłami historycznymi słowo „syjon” oznaczało twierdzę jebusytów, umiejscowioną na południowo – wschodnim jerozolimskim wzgórzu. Po zdobyciu tej wzniosłości przed króla Dawida twierdzę nazywać zaczęto „Miastem Dawida”, a mianem „Syjonu” określano całe centrum życia politycznego i religijnego, znajdujące się w obrębie murów miasta. Po wybudowaniu świątyni na Górze Moria, za czasów króla Salomona nazwę „Syjon” przypisano także temu fragmentowi, a następnie zaczęto używać jej do nazywania całego miasta, zamiennie z nazwą „Jerozolima”. Obecnie najczęściej nazwa ta odnosi się do Wzgórza Świątynnego, obejmującego takie zabytki Jerozolimy, jak Meczet Al-Aksa i Ściana Płaczu. Bezpośrednio blisko znajdują się miejsca kultu chrześcijaństwa: Bazylika Grobu Świętego, Kościół św. Jana Chrzciciela i Via Dolorosa oraz według muzułmanów, to właśnie wzgórze było celem wędrówki Mahometa. Góra Syjon Kopuła na skale Co zobaczyć w Jerozolimie? Odpowiedzią na to pytanie jest przepiękna budowla muzułmańskiej świątyni, zachwycająca każde oko architektonicznym bogactwem. Usadowiona jest na Wzgórzu Świątynnym, w towarzystwie pozostałych religijnych zabytków. Dzięki swojej dostojności niewątpliwie wyróżnia się na tle innych. Świątynia swoją nazwę zawdzięcza wybudowaniu jej na najwyższym wzniesieniu (kopule) Góry Moria, na której według wierzeń Żydów i chrześcijan, Abraham miał złożyć bogu w ofierze swojego syna. Kopuła na skale jest częścią kompleksu muzułmańskiego, zwanego Szlachetnym Sanktuarium lub Haram al-Shafir. Do miejsca tego zalicza się 35 akrów, a wśród nich są: Meczet Al-Aksa i Kopuła na skale. Skała otoczona jest przez dwa ambulatoria i ośmiokątne zewnętrzne ściany. Na centralny rząd kolumn składają się 4 filary i 12 kolumn, podpierających podstawę kopuły, której średnica wynosi 20 metrów i składa się z dwóch warstw. Zewnętrzna część kopuły pokryta jest w większej części złotem i olśniewa swym blaskiem okolice Świątynnego Wzgórza. Dolne partie kolumn wyłożone są marmurem, a górne licznymi mozaikami. Światło słoneczne wpadające przez okna do wnętrza, nadaje magii temu miejscu. Każdy, kto w ramach zwiedzania wybrał się podziwiać tę budowlę przyznaje, że budowla ta porusza swą ponadczasowością, bez względu na wyznawaną wiarę. Kopuła na skale Stare miasto Jerozolimy Obowiązkowym punktem zwiedzania na turystycznej mapie stolicy Izraela jest stare miasto. Na przemierzenie i poznanie wszystkich uroków Jerozolimy warto rozplanować chociaż na dwa dni. Pierwszy dzień, według takiego planu należy przeznaczyć na zwiedzanie większości zabytków, a następny na spacer po uliczkach, bazarach i straganach. Stare miasto otoczone jest przez grube mury, a do miasta prowadzi siedem bram. Istnieje też brama ósma – jednak jest w całości zamurowana. Miasto można podzielić na cztery odrębne dzielnice. Największą z nich stanowi dzielnica muzułmańska, a oprócz niej można wyróżnić chrześcijańską, ormiańską oraz żydowską. Dzielnica muzułmańska rozpościera się pod Wzgórzem Świątynnym, a wśród jej zabytków znajdują się: Ściana Płaczu, Kopuła na skale i Meczet Al-Aksa. Nie do wszystkich miejsc można dostać się z łatwością, gdyż muzułmanie uważnie pilnują dorobków swojego kultu, pozwalając na wejście w określonych godzinach i stroju. Przez tę dzielnicę przechodzi także część drogi krzyżowej Via Dolorosa, mająca swój początek przy Bramie Lwów, a koniec w Bazylice Grobu Pańskiego. Bazylika Grobu Pańskiego Aby przemierzyć trasę śladami Jezusa, koniecznie należy wyposażyć się w mapę, ponieważ stacje są słabo oznaczone i łatwo można zgubić się pomiędzy rozstawionymi straganami. W części muzułmańskiej znajduje się także najbardziej handlowa ulica, na której można zaopatrzyć się we wszystko, od pieczywa – po owoce i pamiątki. Jedzenie jest tu znacznie tańsze, niż w innych stronach miasta. Dzielnica chrześcijańska słynie z Bazyliki Grobu Pańskiego, która powstała na miejscu ukrzyżowania i zmartwychwstania Jezusa. Budowla składa się z wielu oddzielnych kaplic, a w jednej z nich – Kaplicy Golgoty znajduje się Kamień Namaszczenia, na który najprawdopodobniej złożono ciało zbawiciela po śmierci. Wyróżnić można także Kaplicę Grobu Świętego, do której wstęp ograniczony jest kolejką, wynikającą z wpuszczania kilku osób pojedynczo. Pozostała część dzielnicy to stragany zachęcające zwiedzających do odpoczynku, zjedzenia posiłku oraz nabycia pamiątek. Ceny są mocno zawyżone. Dzielnicę żydowską zamieszkują ortodoksyjni Żydzi. Najbardziej znanym miejscem jest Ściana Płaczu, którą wedle wierzeń ma odbudować przybyły Mesjasz. Oprócz tego, dzielnica ta posiada pasaż handlowy, ze sklepikami i galeriami sztuki. Ostatnia z wyznaczonych dzielnic – ormiańska, szczyci się budynkiem Cytadeli z Muzeum Historii Jerozolimy. Jest to zdecydowanie dzielnica spacerowa, a liczne tunele i uliczki bogate są w odpowiednio przygotowane pod turystów stragany. Warto zwrócić uwagę na ormiańską ceramikę – to prawdziwy dzieło ludzkich dłoni! Mury starego miasta w Jerozolimie Zabytkiem Jerozolimy są otaczające całe miasto, urokliwe mury obronne. Liczne wojny i konflikty religijne przyczyniły się do tego, że niejednokrotnie ten element infrastruktury ulegał zniszczeniu i ponownemu odbudowywaniu. Ostateczna wersja powstała w połowie XIV wieku, na rozkaz Sułtana Sulejmana Wspaniałego. Konstrukcja opierała się na wykorzystaniu pozostałości dawnych fragmentów granicznych ścian. Mury są długości 4 kilometrów, wysokie na 12 metrów, a ich średnia grubość to okazałe 2,5 metra. Elementy uzupełniające tworzą graniczne wieże, 8 bram oraz cytadela. Mury starego miasta Jerozolima – atrakcje i ich ceny Do większości miejsc religijnego kultu, niezależnie od wybranego wyznania można wejść za darmo. Warto więc skorzystać i znaleźć się w historycznych miejscach, zgłębiając kulturę i tradycję. Płatności należy dokonać, zwiedzając mury miasta. Bilet kosztuje około 18 NIS, ale dostępny jest przez całą dobę od zakupu i obejmuje dwie trasy – północną oraz południową. Bardzo tanie jest pyszne izraelskie jedzenie i świeżo wyciskane soki, natomiast przy kupnie warto się targować, a z pewnością uzyska się korzystniejszą cenę. Noclegi – Jerozolima Jerozolima ma najlepszą noclegową bazę w całym Izraelu, więc bezproblemowo można zorganizować sobie miły nocleg. Tanie zakwaterowanie w dobrym standardzie można znaleźć w Domu Sióstr Elżbietanek. Koszt wyniesie około 35 dolarów, za jedną dobę pobytu, z 3 posiłkami. Można wybrać opcję częściowego wyżywienia lub bez – wtedy należy zapłacić 15 dolarów mniej. Poza taką opcją nocleg może okazać się dość kosztowny. Aby zmniejszyć koszty należy z wyprzedzeniem rezerwować miejsca noclegowe drogą mailową lub przez pośredniczące strony internetowe. Znad Morza Martwego kierujemy się na północ Izraela, do miasta jednego w swoim rodzaju. Powoli z piasków pustyni zaczynają wyrastać pojedyncze krzewy, aż w końcu brązy i beże, które towarzyszyły nam nieustannie do tej pory zastępuje soczysta zieleń. Krajobraz zmienia się diametralnie. Jakbyśmy znaleźli się w zupełnie innym miejscu, a to wciąż ten sam niewielki kraj. Gdy zbliżamy się do celu, naszym oczom ukazują się malownicze wzgórza. Już ten widok zrobił na nas wrażenie. Wiedzieliśmy, że za chwilę znajdziemy się w miejscu naprawdę wyjątkowym. Czas na zwiedzanie Jerozolimy. Zwiedzanie Jerozolimy a szabat Plan wycieczki tak nam się ułożył, że do Jerozolimy docieramy w piątek wieczorem, czyli trafiamy na początek szabatu. Dla Żydów to czas święty, który poświęca się na odpoczynek i modlitwę. Zastanawialiśmy się jak to będzie wyglądać. Czy faktycznie ulice będą świeciły pustakami, czy próżno nam będzie szukać sklepu czy restauracji – w końcu Żydzi w soboty nie pracują… Ale przecież Jerozolima to miasto trzech religii: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. I tylko dla jednej z nich sobota jest dniem świętym. Pozostali z chęcią sprzedali nam pamiątki i obiad. Ponadto, nie byliśmy jedynymi zwiedzającymi, a wycieczek z turystami było naprawdę dużo, więc Jerozolima nawet w tym dniu, nie jest miastem opustoszałym. Zwiedzanie Jerozolimy: dzielnica ortodoksyjnych Żydów i gdzie spać Zanim jednak udaliśmy się do naprawdę turystycznych miejsc, mieliśmy okazję przejeżdżać przez dzielnicę ortodoksyjnych Żydów. I to było jedno z ciekawszych doświadczeń, szkoda, że nie mieliśmy już czasu tu wrócić. Tu można się poczuć jakby czas się cofnął albo jak na planie jakiegoś filmu. Ogromne futrzane czapki (jeżeli tak to można nazwać), kapelusze, pejsy i czarne płaszcze. My ze swoimi strojami nie bardzo tu pasowaliśmy. Zdjęć nie wypadało robić, zresztą i tak czuliśmy się nie na miejscu. Wieczorem byliśmy już w hotelu, a zwiedzanie następnego dnia rozpoczęliśmy od Góry Oliwnej, z której rozpościera się piękna panorama na miasto. Widać stąd złotą Kopułę na Skale i mury Starego Miasta. Zwiedzanie Jerozolimy: Góra Oliwna w kierunku murów starego miasta Zeszliśmy w dół w kierunku największych zabytków tego miasta. Przeszliśmy nawet drogę krzyżową, której stacje niestety nie zawsze można łatwo odnaleźć. Żeby zobaczyć wszystko w Jerozolimie niektórym potrzeba kilka dni, a innym nawet tydzień mało. Nam cały 1 dzień spokojnie wystarczył i czuliśmy się ukontentowani, a nogi wchodziły nam w tyłek. To, co zobaczyliśmy i atmosfery tego miejsca właściwie nie da się porównać do niczego co do tej pory widzieliśmy, więc cieszymy się, że mogliśmy być tu choć przez chwilę. Zwiedzanie Jerozolimy: Ściana Płaczu i zachody słońca Miejscem, którego absolutnie nie można pominąć w Jerozolimie. Aby się tam dostać trzeba przejść przez rutynową kontrolę, podobną do tej na lotnisku. Warto jednak znieść te niedogodności, bo miejsce jest jedyne w swoim rodzaju, a modlący się Żydzi swoją religię traktuję bardzo serio (tak to przynajmniej wygląda). Jest osobna część ściany dla mężczyzn i sporo mniejsza dla kobiet. Jeżeli będziecie w Izraelu i zachce się Wam miasto Jerozolima to KONIECZNIE musicie zobaczyć zachód słońca nad miastem. My obserwowaliśmy je z tego samego miejsca, w którym rozpoczęliśmy nasz całodzienny spacer – tj. z Góry Oliwnej. Prezentuje się tak: Kończymy naszą krótką wizytę w największej metropolii Izraela i udajemy się do miejsca, w którym Hubertowi opadła kopara do ziemi i przez kolejny dzień chodził oszołomiony widokami! 🙂 Ale zanim przejdziemy do kolejnej atrakcji Izraela rozwiejmy pytania i wątpliwości związane ze zwiedzaniem Jerozolimy: Co warto zobaczyć w Jerozolimie? Nasze top 6 to: Ściana Płaczu, Bazylika Grobu Świętego, Góra Oliwna, Via Dolorosa, mury obronne i bramy (np. Jaffa), Kopuła na Skale. Wszystkie te miejsca dostępne są „na nogach” 🙂 Co zabrać do Jerozolimy? Są supermarkety, są sklepy i są restauracje. Wszędzie dostępne są produkty codziennych potrzeb więc niczego szczególnego nie musicie ze sobą zabierać. Czy Jerozolima jest bezpieczna? Spacerując po Jerozolimie dostrzec można kilka Izraelskich patroli. Żołnierze są dobrze uzbrojeni w karabiny i przyglądają się przechodniom. Podczas naszego pobytu w tym mieście jednak nie czuliśmy żadnego zagrożenia. ***** Zapisz się do naszego newslettera, żeby nie ominęły Cię żadne nowości! Nawigacja Jerozolima - przewodnik turystyczny Jerozolima. Foto: askii, Jerozolima to największe miasto Izraela i prawnie jego stolica (nieuznawana przez wiele państw ze względu na konflikt o Jerozolimę z Palestyną). Jedno z najstarszych miast na świecie, ważne miejsce zarówno dla Chrześcijan jak i wyznawców Allaha. JEROZOLIMA - SPIS TREŚCI Jerozolima - notka historyczna Jerozolima była zamieszkana już w IV tysiącleciu W II tysiącleciu była już ważną osadą otoczoną murem. Około 1003 roku Jerozolima została podbita przez Dawida, który założył w mieście stolicę państwa Izrael. W 970 na tronie zasiadł Salomon, który wybudował Świątynie Jerozolimską, w której ukryto Arkę Przymierza. Miasto stało się politycznym i religijnym centrum Izraela. Po śmierci Salomona Izrael rozpadł się na dwa królestwa, które zostały podbite w 722 przez Asyryjczyków, a następnie w 586 przez Babilończyków, którzy zdobyli miasto i zniszczyli Świątynie Salomona. Na przestrzeni następnych wieków Jerozolima przechodziła do Macedonii, Seleukidów, Rzymu i Bizancjum, przechodząc w 638 roku we władanie arabskie. Po II wojnie światowej brytyjska kolonia Palestyna stała się Izraelem. Żydzi zajęli w 1967 roku Jerozolimę, a w 1980 roku ogłosili, że Jerozolima stała się stolicą państwa Izrael. Sytuacja Jerozolimy jest wciąż nieustalona. Za swoją stolicę uważa je Palestyna, a żydowskiego ogłoszenia jej stolicą Izraela nie uznało prawie żadne państwo na świecie. Nieustalony status polityczny nie zmienia faktu, że Jerozolima jest niesamowitym połączeniem świata przeszłego z teraźniejszym, a potężna liczba zabytków ważnych dla wielu religii powoduje, że odwiedzenie miasta jest wręcz mistycznym doświadczeniem. Jak dotrzeć do Jerozolimy Jak tanio dotrzeć do Jerozolimy? Główny port obsługujący Izrael, Ben Gurion Airport, położony jest między Jerozolimą a Tel Awiwem. Loty na to lotnisko są uznawane za loty do Tel Awiwu. Dolecimy tam z Polski dzięki Wizzair, które kursuje do Tel Awiwu z Warszawy i Katowic. Cena za loty, bez promocji, to około 500 PLN. Osoby mieszkające na zachodzie Polski, powinny pomyśleć o lotach z Berlina - EasyJet kursuje do Tel Awiwu za cenę od około 400 PLN. Do Izraela możemy również dolecieć z Krakowa (Ryanair) do Eilat (lotnisko Ovda). Nie ma problemów ze znalezieniem lotów za 260 PLN. Do Eilat dojedziemy z lotniska busem za 21,5 NIS (1 NIS = około 1 PLN), a z Eilat dojedziemy do Jerozolimy autobusem w 5h (rozkład można znaleźć na stronie więcej informacji w Przewodniku po Izraelu). Koszt przejazdu w jedną stronę to około 70 NIS. Jerozolima - dojazd do centrum z lotniska Lotnisko w Jerozolimie. Zarówno Jerozolima jak i Tel Awiw obsługiwane są przez to samo lotnisko - Ben Gurion Airport (TLV). Lotnisko, nazwane imieniem pierwszego premiera Izraela, znajduje się niecałe 20 km od centrum Tel Awiwu i 50km od Jerozolimy. Posiada 2 terminale - terminal 1 i terminal 3, do którego przylatują tanie linie lotnicze. Istnieją również terminale 2 i 4, ale są wyłączone z użytku. Bus Z lotniska kursują busy firmy Egged ( U kierowcy możemy kupić bilet w miejsce, do którego chcemy się udać. Spod Terminala 3 jeździ do Jerozolimy bus 947 (cena 21,5 NIS), czas przejazdu to 50 minut. Pociąg Najwolniejszy sposób dojazdu do Jerozolimy. Wszystko przez to, że jadąc z lotniska do Jerozolimy czeka nas przesiadka w Tel Awiwie. Cały przejazd z Lotniska Ben Gurion Airport do Jerozolimy będzie trwać około 2,5h. Dworzec znajduje się pod terminalem 3. Pociągi kursują przez całą dobę, z wyłączeniem Szabatu, kiedy nie kursują w ogóle. Koszt biletu to 23,5 NIS w jedną stronę, 42,5 NIS przy kupnie biletów tam+powrót. Taxi Nieopłacalne, ale czasem (Szabat) możemy nie mieć wyjścia - koszt dojazdu z lotniska do Jerozolimy to około 70 NIS dla taksówek dzielonych. Jerozolima - komunikacja miejska Komunikacja miejska w Jerozolimie. Komunikacja miejska w Jerozolimie jest bardzo słabej jakości, nie jest rozbudowana ani dobrze rozpisana i może sprawić turyście sporo problemów. Pocieszeniem może być natomiast fakt, że do większości atrakcji Jerozolimy będziemy w stanie dojść pieszo. Głównym środkiem transportu są autobusy. Zarządza nimi firma Egged ( Przejazd busem kosztuje 5,9 NIS, niezależnie od ilości pokonywanych przystanków. Za bilet płacimy kierowcy wsiadając do autobusu (wsiadamy zawsze pierwszymi drzwiami, wychodzimy tyłem). Light Rail Light Rail w Jerozolimie - mapa Uruchomiona w 2011 roku sieć kolei Light Rail (nazywana przez miejscowych pociągiem lub tramwajem) liczy obecnie jedną linię, w przyszłości planuje się wybudować kolejne. Light Rail przejeżdża przez wiele miejsc turystycznych. Koszt przejazdu to 5,9 NIS. Jeżeli mamy kartę Rav-Kav, podróżując light rail możemy po skasowaniu w niej biletu przez 90 minut poruszać się autobusami Egged. Kartę Rav-Kav wyrobimy w kasach light rail. Kartę zasilamy gotówką, która wykorzystujemy podróżując po Izraelu - zarówno busami Egged jak i komunikacją miejską w Tel Awiwie i Jerozolimie. Posiadacze karty Rav-Kav otrzymują zniżki (w Jerozolimie posiadanie karty daje możliwość zrobienia przesiadki z light rail do autobusu, natomiast w Tel Awiwie posiadając kartę otrzymamy 20% zniżki na bilety. Komunikacja miejska nie porusza się w Szabat. Bardzo popularnym środkiem transportu dla turystów w Jerozolimie jest wypożyczenie roweru. Noclegi w Jerozolimie Noclegi w Jerozolimie. Baza noclegowa w Jerozolimie jest rozbudowana, nie będziemy mieli problemu ze znaleziemien taniego noclegu. Za noc w dwuosobowym pokoju przyjdzie nam zapłacić około 200 PLN, natomiast łóżko w pokoju wieloosobowym to koszt około 50 PLN. W Jerozolimie polecam rozejrzeć się za prywatnymi kwaterami na portalu Airbnb. Więcej o kwaterach prywatnych w artykule kwatery prywatne. Na Airbnb można znaleźć noclegi w centrum za niecałe 168 PLN za dwuosobowy pokój. Do wyszukiwania noclegów polecam wyszukiwarkę HotelsCombined, która przeszukuje wszystkie internetowe wyszukiwarki noclegów (booking i inne) i pokazuje najtańsze ceny na dany nocleg, jakie są dostępne w internecie: Aby dowiedzieć się więcej na temat znalezienia dobrego noclegu, przeczytaj nasz poradnik "Noclegi". Atrakcje Jerozolimy Atrakcje Jerozolimy. Jerozolima posiada ogromną liczbę miejsc wartych odwiedzenia. Te wypisane tutaj, to tylko absolutne "must see". Turystycznym sercem Jerozolimy jest dzielnica Stare Miasto (Old City). Dzielnica otoczona jest murami, można wejść do niej przez jedną z bram. Stare miasto podzielone jest na cztery dzielnice (Chrześcijańską, Muzułmańską, Ormiańską, Żydowską) nad którymi góruje Wzgórze Świątynne. W dzielnicy znajduje się Bazylika Grobu Świętego, zwana kościołem Zmartwychwstania Pańskiego (Church of the Holy Sepulchre), jedno z najważniejszych miejsc chrześcijaństwa oraz wiele innych kościołów i świątyń. Na Wzgórzu Świątynnym znajduje się Kopuła na Skale (Kubbat as-Sachra), meczet Al-Aksa, a na zachodniej ścianie wzgórza znajduje się słynna Ściana Płaczu (Mur Zachodni, ha-Kotel ha-Maarawi), jedyny istniejący do dzisiaj fragment stojącej tu kiedyś Świątyni Jerozolimskiej. Kolejną atrakcją jest Góra Oliwna, święte miejsce biblijne. Znajdziemy na niej wiele zabytków, grób Absaloma, grób Zachariasza, cmentarz żydowski, Bazylika Konania (Getsemani) czy Kopuła Wniebowstąpienia. Najważniejsze muzea w Jerozolimie to i muzeum holocaustu, Yad Vashem ( i posiadający ogromne zbiory, The Israel Museum ( Ciekawe budynki to Knesset, Sąd Najwyższy (Supreme Court of Israel). Będąc w Jerozolimie warto pomyśleć o wycieczce do Batlejem, położonego 10km od Starego Miasta (autobusy do Betlejem ruszają spod bramy Damasceńskiej (Damascus Gate). Jerozolima - wskazówki praktyczne Jerozolima - wskazówki praktyczne. - w Jerozolimie miejmy paszport przy sobie, zdarzają się kontrolę, a do Betlejem nie zostaniemy bez paszportu wpuszczeni - przylatując do Izraela pamiętajmy o kłopotach, jakie może wywołać posiadanie przez nas pieczątki z Izraela w paszporcie - czytaj więcej: pieczątka z Izraela w paszporcie Jerozolima - przydatne linki Dowiedz się więcej o Tel Awiwie. - oficjalna, turystyczna strona Izraela (ENG) - oficjalna, turystyczna strona Jerozolimy (ENG) Ostatnia aktualizacja: comments powered by